Melih Bayram Dede

Apple, Google, Microsoft ve Nokia mobil cihazlarda pazar paylarını genişletmek için savaş veriyor. Apple, lider konumda olsa da Google’ın yakaladığı ivme şirket için endişe verici.

İnternete mobil cihazlardan erişimin artması, teknoloji şirketlerinin de rekabetlerini bu yöne taşımasına neden oldu. Apple’ın iPhone ile açtığı çığır, diğer şirketleri de benzer cihazlar üretmeye itmişti. Bunun sonucu olarak dünya lideri konumunda bulunan Nokia bu alanda varolma mücadelesi içine girdi. Google, Android adıyla mobil cihazlar için geliştirdiği işletim sistemi ve mobil cihazlarla bu alanda ciddi bir iddiayla ortaya çıktı. Android’in mobil cihaz üreticileri tarafından desteklenmesi ve pek çok şirketin, ürettikleri cihazlarda bu platformu tercih etmesi, bir yandan da, Apple cephesinde rahatsızlığa neden oldu. Apple, iPhone’da varsayılan arama motoru olarak Google’ın yerine Bing’i seçebileceğini açıkladı. Bu gelişmede, Google’ın mobil internet cihazları geliştirerek Apple’a rakip olmasının etkisi büyük.

WINDOWS MOBILE GERİ KALDI

Bu arada uzun bir geçmişe sahip olan Windows Mobile işletim sistemli cihazlar, bu gelişme ve rekabetin gerisinde kaldı. Microsoft’un yakın zamanda piyasaya çıkaracağı mobil işletim sistemiyle bu açık kapatılmaya çalışılacak. Ancak bu da şu ana kadar oluşan trendleri geriden uygulamaktan öteye geçemeyecek. Microsoft, burada da yeni bir buluşla karşımıza çıkmayacak. Mobil cihazlar pazarında iPhone büyük farkla önde gidiyor. İndirilebilir uygulama zenginliği ve çeşitliliği bundan önemli bir etken. Bunun yanı sıra, Google destekli mobil işletim sistemi Android’in bir yükselişi sözkonusu. Diğer üreticilerin de desteğini alan Android işletim sistemi, Google’ın e-posta, takvim, harita, anında mesajlaşma gibi uygulamalarıyla entegre çalışmasıyla dikkat çekiyor.

SYMBIAN AÇIK KAYNAK OLDU

Rekabet daha çok Apple ile Google arasında gelişiyor gibi gözükürken, Nokia cephesindeyse, varsayılan işletim sistemi Symbian’ı öne çıkarmak için çabalar sürüyor. Burada Nokia’nın son adımı, Symbian’ın kaynak kodlarını açmak oldu. Artık Android gibi açık kaynak kodlu olan Symbian’ın bu hamleyle, tırmanışa geçip geçmeyeceğini şimdiden söylemek zor. Uygulama geliştiriciler açısından cazip hale getirilebilir ve uygulama geliştirmek desteklenirse, bu mümkün olabilir. Ancak yine de iPhone’un yakaladığı uygulama zenginliğine önümüzdeki birkaç yıl platformun ulaşması mümkün değil. Son olarak şunu söylemek mümkün: Artık internet ev ya da işyerinden ulaşılabilir bir hizmet olmaktan çıktı. Her an her yerde, online olmak istiyoruz. Bu da şirketler arasındaki rekabeti aslında, internetin bugünü ve geleceği için verilen çetin bir savaş haline sokuyor.

Nokia, Ar-Ge merkezlerinde planladığı yeni düzenlemeler çerçevesinde, toplam çalışan sayısında yüzde 2′lik bir azaltmaya gidiyor.

Modernize etme çabalarının bir parçası olarak gösterilen ve toplam 330 kişinin işten çıkarılması anlamına gelen bu düzenlemede piyasadaki rekabetin de rolü bulunuyor.

Nokia’nın 2009′un ikinci mali dönemindeki pazar payı, önceki yıllın ilk çeyreğiyle karşılaştırıldığında yüzde 35 düşmüştü. Stratejik Analitik tarafından yapılan araştırma ise Apple’ın cep telefonu pazarında Nokia’yı yılın üçüncü mali çeyreğinde geçtiğini gösteriyor. Nokia geçtiğimiz yıl ilk defa zarar ettiğini açıklamıştı.

Çıkarılacak Ar-Ge personelinin 100′ü Finlandiya, 230′u da Danimarka’daki merkezde çalışıyor. Firmanın Dünya genelinde 17 bine yakın Ar-Ge personelinin bulunduğu ifade ediliyor.

Yeni Şafak’taki bir haberde, Nokia Komünikasyon A.Ş.’nin ithal ettiği telefon referans fiyatlarında kısa süreli değişimler yaparak hem milyonlarca avroluk vergi ödemesinden kaçındığı iddia edilmiş, konunun Rekabet Kurumu’na intikal etme aşamasında olduğu ifade edilmişti. Buradan paylaştığım haberle ilgili Nokia Türkiye’den yazılı bir açıklama geldi. Cevap hakkına duyduğum saygı gereği aynen yayınlıyorum:

“Nokia’nın Türk vergi düzenlemelerini ihlal ettiği yönündeki haberleri görünce gerçekten şaşırdık ve hayal kırıklığına uğradık. Nokia’nın her zaman işini Türkiye yasalarına uygun olarak gerçekleştirdiği belirtmek isteriz. Nokia olarak her zaman tüm dünyada iş yaptığımız bütün ülkelerdeki yerel yasalara ve düzenlemelere uyduğumuzun altını çizmek isteriz.”

Nokia Komünikasyon A.Ş.’nin ithal ettiği telefon referans fiyatlarında kısa süreli değişimler yaparak hem milyonlarca avroluk vergi ödemesinden kaçındığı hem de piyasaya yüzde 30 oranında daha ucuz telefon girişini engellediği iddia ediliyor. Konu, Rekabet Kurumu’na taşınırken, konuyla ilgili bugün Yeni Şafak’ta yayınlanan haberi kayda geçsin diye buradan aktarmak istiyorum:

Ucuz telefona Nokia gümrüğü

Nokia Komünikasyon A.Ş.’nin ithal ettiği telefon referans fiyatlarında kısa süreli değişimler yaparak hem milyonlarca avroluk vergi ödemesinden kaçındığı hem de piyasaya yüzde 30 oranında daha ucuz telefon girişini engellediği belirtiliyor. Konu, Rekabet Kurumu’na taşınıyor.

Cep telefonu piyasası, Nokia Komünikasyon A.Ş.’nin gümrükte gerçekleştirdiği şüpheli işlemler nedeniyle çalkalanıyor. Nokia Komünikasyon A.Ş.’nin son zamanlarda açıklanamaz gerekçelerle ithal ettiği telefon referans fiyatlarını sürekli değiştirmesinin piyasayı kilitlediğinden yakınan telefon ithalatçıları, ilgili makamlara durumu bir şikayet dilekçesiyle bildirmişler. Ancak söz konusu firmanın mevzuattaki boşlukları kendi lehine çok iyi kullanmaktan başka bir şey yapmadığı belirtilerek başvurular boşa çıkarılmış.

MİLYONLARCA AVRO VERGİ

Nokia’nın kendilerine zarar verebileceği gerekçesiyle isimlerinin açıklanmasını istemeyen sektör aktörleri, kısa süreli referans fiyatı değişimiyle devletin milyonlarca avroluk gümrük vergisi kaybına uğratıldığını vurguluyorlar. Edinilen bilgilere göre Nokia Komünikasyon A.Ş., bir modelin refe-rans fiyatını gümrüğe önce yüksek bildirip az miktarda ürün çekiyor. Kısa bir süre sonra (Bazen 1 gün de olabili-yor) referans bedelini indiriyor, fakat bu sefer yüklü miktarda ürünü gümrükten geçiriyor. İki tarih arasındaki referans farkının yaklaşık 50 avroyu bulabildiğini dile getiren ilgililer, onbinlerce ürünün bu farkla çekilmesi halinde devletin milyonlarca avroluk vergi kaybı yaşadığını kaydediyorlar.

YÜZDE 30 UCUZLUĞA ENGEL

Nokia’nın yaklaşık 100 modeli olduğu dikkate alındığında yıllık büyüklüğün nerelere varabileceği daha iyi anlaşılabiliyor. Nokia Komünikasyon A.Ş. tarafından yapılan bu işlemlerin sadece devleti vergi kaybına uğratmakla kalmadığı, rakiplerin de önünü keserek piyasada tekelleşmeye neden olduğu, dolayısıyla fiyatların makul seviyelere inmesini de engellediği belirtiliyor. Firmanın bu uygulama ile Türk halkının en az yüzde 30 oranında daha ucuz telefon almasına engel teşkil ettiği vurgulanıyor.

SON ÇARE REKABET KURUMU

Mevzuattaki boşlukların iyi kullanıldığı gerekçesiyle gümrük idarelerinden konuya çözüm üretemeyen sektör aktörleri, çareyi Rekabet Kurumu’nun gündemine taşımanın son çare olduğu noktasında birleşiyorlar. Rekabet Kurumu’nun bir çözüm üretmesi halinde farklı ithalatçıların da ürün getirebileceği ve Türkiye’de fiyatların en az yüzde 30 düşebileceği dile getiriliyor.

Bir ürün fiyatının 1 ayda 188 Avro’dan 167 Avro’ya düşmesini açıklanabilinir, ancak 7 günde 61 Avro çıkarılmasının tekelcilik amacı taşıdığı belirtiliyor.

Finlandiyalı cep telefonu üreticisi Nokia, Apple?ın dokunmatik ekranlı mobil iletişim cihazı iPhone?la sektörün gidişatını değiştirmesinin ardından rekabette zorlanıyor.

Nokia, her ne kadar elini çabuk tutup, dokunmatik ekranlı ürünler piyasaya çıkarsa da, bu girişimler bile, üçüncü çeyrekte 559 milyon avro zarar etmesinin önüne geçemedi.

Nokia?nIn, bu çeyrekte satışları yüzde 20 geriledi. Şirket, geçen yıl aynı dönemde 1,09 milyar avro kar açıklamıştı. Şirketin geçen yıl Temmuz-Eylül döneminde 12,2 milyar avro olan satışları ise bu yıl aynı dönemde 9,81 milyar avroya geriledi.

Cep telefonu sektörü finansal krizden ciddi biçimde etkilense bile Nokia, cep telefonu piyasası görünümünün düzeldiğini iddia ediyor. Bu yıl cep telefonu satışlarıyla ilgili tahminlerinde değişiklik yapan Nokia, önceki yıla göre bu yıl cep telefonu satışlarının yüzde 7 düşmesini beklediğini belirtti.

Öte yandan Sony Ericsson?un 3. çeyrek zararı ise 164 milyon avro oldu. Şirketin açıkladığı çeyrek yıl sonuçlarına göre, satışların düşmesi ve yeniden yapılanmayla ilişkili maliyetler nedeniyle 3. çeyrekte zarar büyüdü. Geçen yıl 3. çeyrekte 25 milyon avro zarar eden şirket, bu yıl söz konusu dönemde 164 milyon avro zarar açıkladı.